Ay səthində daimi mövqe qurmağı hədəfləyən ABŞ Milli Aeronavtika və Kosmos Agentliyi (NASA) özəl kosmik şirkətlər üçün yeni maliyyələşdirmə paketini açıqlayıb. Agentlik 2028-ci ilin sonuna qədər Aya elmi avadanlıq daşıyacaq pilotsuz eniş aparatları üçün özəl sektora təxminən 600 milyon dollar dəyərində yeni müqavilələr ayırdığını bildirib.
Reyting.az xəbər verir ki, növbəti yeddi il ərzində Ay bazası layihəsinə ümumilikdə 20 milyard dollar xərcləməyi planlaşdıran NASA ötən ay proqramın ilk pilotsuz missiyaları üçün təxminən 1 milyard dollarlıq maliyyələşdirmə paketi də açıqlamışdı.
Bu addımlar agentliyin kommersiya tərəfdaşlığına əsaslanaraq qısa müddətdə Ayda daimi mövcudluq yaratmaq planını nümayiş etdirir.
NASA-nın yeni Ay eniş aparatları üzrə müqavilə qazanan Pensilvaniyada yerləşən “Astrobotic”, Texasda fəaliyyət göstərən “Firefly Aerospace” və “Intuitive Machines” şirkətləridir.
Müqavilə çərçivəsində “Firefly Aerospace”-ə 144,2 milyon dollar, “Intuitive Machines”-ə isə 148,3 milyon dollar ayrılıb. 2028-ci il missiyaları üçün iki əlavə eniş aparatı hazırlamaq məqsədilə seçilən “Astrobotic” isə 297,9 milyon dollar dəyərində yeni müqavilə əldə edib. Bu, NASA-nın son altı ildə “Astrobotic”-ə Ay missiyaları üzrə ayırdığı ümumi maliyyəni 600 milyon dollardan çoxa çatdırır.
Qeyd olunub ki, şirkətlər eniş aparatlarını sıfırdan hazırlamır, daha əvvəl kosmosa göndərilmiş platformaların təkmilləşdirilmiş versiyaları üzərində işləyirlər.
NASA administratoru Jared Isaacman Kaliforniyadakı Reaktiv Hərəkət Laboratoriyasında yerləşən “Promise” adlı Mars kəşfiyyat robotu sınaq bölməsinin yenidən konfiqurasiya edilərək Ayın cənub qütbündə resurs axtarışına göndərilə biləcəyini açıqlayıb.
V. Quliyev